عادات و رسوم قومى مجازات كرده بوده . بيان اين نكته كه چه شايعاتى مسبب اين اقدام غير قانونى شده بوده ، نيز دشوار است . مسلما ، بر خلاف حدس دوسون ، از اين ، كه مغولان مزبور نمىخواستند براى دختران خويش نامزدانى از قبيله‌اى ديگر برگزينند ، نمىتوان سخن گفت . شايد بيم آن داشتند كه قاآن به عنف ايشان را مجبور به عقد عهد خويشى با طايفه‌اى كه با آنان خصومت مىورزيده بنمايد . شايد هم اين واقعه با تصميم و فرمان اوكتاى قاآن كه نكاح ميان مغولان و مسلمانان را تجويز و تشويق مىكرده مرابطه داشته است « 1 » . گمان نمىرود كه ، در سلطنت صحرانشينان ، هرگز و در هيچ عهدى اصل تصرف و تملك مشترك دودمان ، كه جوينى از آن صحبت مىدارد ، با آن‌چنان پىگيرى و استمرارى كه در عهد پادشاهى اوكتاى قاآن به كار بسته شده بوده ، عملى شده باشد فى المثل در همهء لشكركشيهاى بزرگ از هريك از چهار اولوس شاهزاده‌اى گسيل مىگشته و شركت مىجسته . چون حكومت خراسان به جنتمور محول گشت از هر اولوس نماينده‌اى به نزد وى اعزام و منصوب گشت « 2 » . به هنگام تسخير و فتح چين درآمدهاى نواحى و شهرهاى مختلف ميان لشكريان شاهزادگان تقسيم شده بود « 3 » . زمانى كه موضوع تأسيس

--> ( 1 ) - جوزجانى ، ترجمهء راورتى ، II ، 1107 ؛ ( چاپ ناسائو - ليس ، 380 - 381 ) . ( 2 ) - جوينى ، نسخهء خطى GPB ، IV ، 2 ، 34 ، ورق 181 ؛ ( چاپ قزوينى II ، 219 - 218 ) ؛ از طرف قاآن « كلبلات » و از طرف باتوخان « نوسال » و از طرف جغتاى « قزل بوقه » و از طرف بيوهء تولوى كه سيورقو يقتنى بيكى [ سرقوتى ، سرقوقتى ، سيورقوقيتى ] نام داشت « يكه » مأمور شد . ( 3 ) - « يوآن - شى » ، ترجمهء بيچورين ، 260 .